اگر فروشنده حاضر به انتقال سند نیست، تنها راه قانونی شما دادخواست الزام به انتقال سند رسمی است. مراحل، مدارک، هزینه‌ها و مدت رسیدگی را اینجا بخوانید.
یکی از شایع‌ترین و درعین‌حال سرنوشت‌سازترین دعاوی ملکی در ایران، دعوای الزام به تنظیم سند رسمی است؛ حالتی که خریدار با پرداخت ثمن و تحویل ملک، منتظر حضور فروشنده در دفترخانه مانده اما فروشنده به هر دلیلی — افزایش قیمت ملک، مشکلات ثبتی یا صرفاً بدعهدی — از انتقال سند خودداری می‌کند.
پایه و اساس این دعوا، ماده ۱۹۸ قانون مدنی و اصل صحت معاملات است: مبایعه‌نامه عادی (قولنامه) در صورتی که شرایط اساسی صحت معامله را داشته باشد، برای فروشنده تعهد ایجاد می‌کند و دادگاه با احراز مالکیت خوانده و پرداخت ثمن یا آمادگی پرداخت آن، حکم به الزام وی به تنظیم سند رسمی صادر می‌کند.
مدارک لازم برای این دادخواست عبارت‌اند از: اصل مبایعه‌نامه یا قولنامه، گواهی پرداخت ثمن (رسید بانکی، چک یا شهادت شهود)، استعلام ثبتی پلاک، و تصویر اسناد هویتی طرفین. خواهان باید همزمان با دادخواست، درخواست توقیف پلاک ثبتی (تأمین خواسته) بدهد تا فروشنده تا صدور حکم نتواند ملک را به دیگری منتقل کند.
مدت رسیدگی از ثبت تا رأی بدوی معمولاً ۳ تا ۸ ماه است و رأی در اکثر دادگاه‌ها قابل تجدیدنظرخواهی است. هزینه دادرسی بر اساس مبلغ خواسته (ارزش ملک در روز تقدیم دادخواست) محاسبه می‌شود؛ حدوداً بین ۳٫۵ تا ۵ درصد مبلغ در مرحله بدوی.
نکته سرنوشت‌ساز: اگر در قرارداد وجه التزام برای تأخیر در تنظیم سند پیش‌بینی شده باشد، همزمان با الزام به انتقال، مطالبه وجه التزام نیز قابل طرح است. و اگر ملک در رهن یا بازداشت باشد، ابتدا باید رفع بازداشت یا فک رهن را از طریق دادگاه پیگیری کرد.
تیم راهگشا از مرحله استعلام و تأمین خواسته تا اجرای حکم و حضور نماینده دادگاه در دفترخانه (در صورت امتناع فروشنده)، پرونده را به‌صورت کامل مدیریت می‌کند. برای بررسی رایگان مبایعه‌نامه خود، همین امروز مدارکتان را در پنل آنلاین بارگذاری کنید.
این مقاله برای دوست حقوقی‌تان مفید بود؟
